Nội dung chính
Bắp cải, loại rau xanh mát mùa đông, không chỉ thơm ngon mà còn là dược liệu quý, hỗ trợ thanh nhiệt, giải độc và cải thiện tiêu hoá khi dùng đúng cách.
Ở các tỉnh phía Bắc, bắp cải vào mùa đem lại cơ hội sử dụng hợp lý để khai thác tính mát, thanh nhiệt và lợi tiểu. Theo BSNT Phan Bích Hằng, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, bắp cải có vị ngọt, tính mát, thích hợp cho các trường hợp nóng trong, táo bón và rối loạn tiêu hoá nhẹ, nhưng cần thận trọng với người tỳ vị hư hàn.
Món ăn – Bài thuốc từ bắp cải
1.1 Canh bắp cải nấu tôm giải nhiệt
Thành phần: Bắp cải 200 g, tôm tươi 100 g, vài lát gừng.
Cách làm: Đun sôi nước, cho bắp cải và tôm vào, thêm gừng, nấu tới khi bắp cải mềm, ăn nóng.
Tác dụng: Bắp cải mang tính mát, thanh nhiệt; tôm bổ khí huyết, cân bằng tính ấm‑mát, giúp giảm cảm giác đầy bụng và phục hồi thể lực nhanh chóng.
1.2 Bắp cải cuộn thịt hấp
Thành phần: Lá bắp cải 150‑200 g, thịt nạc (lợn hoặc gà) 100 g, gừng băm 3‑5 g, gia vị.
Cách làm: Lá bắp cải chần qua nước sôi, cuộn thịt đã ướp gừng và gia vị, hấp 10‑15 phút, dùng khi còn ấm.
Tác dụng: Món ăn mềm, dễ tiêu, cung cấp protein cho tái tạo mô, phù hợp với người tiêu hoá kém hoặc thường bị đầy bụng.
1.3 Cháo bắp cải bổ dưỡng
Thành phần: Bắp cải 100‑150 g, gạo tẻ 50‑70 g, gừng 3‑5 g, nước 800 ml, gia vị.
Cách làm: Nấu cháo loãng, khi cháo chín thêm bắp cải và gừng, đun thêm 5‑10 phút, nêm nhẹ, dùng khi còn ấm.
Tác dụng: Cháo dễ tiêu, kết hợp bắp cải giúp sinh tân dịch, làm dịu đường ruột, thích hợp cho người mới ốm dậy, người cao tuổi hoặc tỳ vị yếu.
Bài thuốc uống từ bắp cải
2.1 Nước bắp cải nấu chín hỗ trợ tiêu hoá
Thành phần: Bắp cải 200 g.
Cách dùng: Nấu bắp cải với nước, uống khi còn ấm, ngày một lần.
Tác dụng: Nấu chín giảm tính mát, phù hợp với tỳ vị yếu, giúp làm dịu dạ dày, hỗ trợ tiêu hoá mà không gây đầy hơi.
2.2 Nước ép bắp cải tươi thanh nhiệt
Thành phần: Bắp cải tươi 200‑300 g.
Cách dùng: Ép bắp cải, uống 1 lần/ngày, dùng trong thời gian ngắn.
Tác dụng: Tính mát mạnh giúp thanh nhiệt, giảm nóng trong, khô miệng và táo bón do nhiệt. Do tính mát, chỉ nên dùng ngắn ngày và tránh người có tỳ vị hư hàn.
Bài thuốc dùng ngoài từ bắp cải
3.1 Lá bắp cải đắp giảm sưng đau
Thành phần: Lá bắp cải tươi 50‑100 g.
Cách dùng: Rửa sạch, giã dập hoặc cán mềm, đắp lên vùng sưng trong 20‑30 phút/ngày.
Tác dụng: Lá bắp cải chứa nước và hợp chất chống viêm tự nhiên, giúp làm mát, giảm phù nề và giảm cảm giác đau nhẹ.
3.2 Lá bắp cải hơ ấm giảm đau khớp
Thành phần: Lá bắp cải 50‑100 g.
Cách dùng: Hơ ấm lá, đắp lên vùng đau, cố định nhẹ trong 15‑20 phút.
Tác dụng: Khi hơ ấm, tính mát chuyển sang ôn thông, kích thích lưu thông khí huyết, giảm đau khớp do lạnh hoặc ứ trệ.
3.3 Đắp lá bắp cải giảm căng tức vú sau sinh
Thành phần: Lá bắp cải tươi 50‑100 g.
Cách dùng: Rửa sạch, để mát, cán mềm, đắp ngoài bầu vú (tránh núm vú) 15‑20 phút/lần.
Tác dụng: Giảm sưng, đau do ứ sữa, hỗ trợ lưu thông sữa và giảm phù nề.
Lưu ý khi dùng bắp cải và cách chọn, chế biến an toàn
Lưu ý chung: Bắp cải có tính mát, không nên dùng quá nhiều hoặc dùng sống thường xuyên với người tỳ vị hư hàn, lạnh bụng, tiêu chảy. Các bài thuốc chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế điều trị y tế; có bệnh lý kéo dài hoặc triệu chứng nặng cần tham khảo bác sĩ.
Cách chọn bắp cải: Chọn lá cuộn chặt, màu xanh nhạt, không dập nát, không có mùi lạ; ưu tiên nguồn sạch, hạn chế dư lượng thuốc trừ sâu.
Rửa sạch: Tách lớp lá, ngâm nước muối loãng 10‑15 phút, rửa lại nhiều lần với nước sạch.
Ưu tiên nấu chín: Đối với tỳ vị yếu, nấu chín giảm tính mát, tránh lạnh bụng và đầy hơi.
Không để lâu: Món bắp cải nên dùng trong ngày, tránh hâm lại nhiều lần.
Kết hợp gia vị ấm: Thêm gừng, hành, tiêu để điều hòa tính mát, giúp món ăn dễ tiêu hơn.
Hải Long
