Nội dung chính
Việt Nam đã chỉ định các cơ quan đầu mối triển khai 3 hiệp định thương mại quan trọng – EVFTA, CPTPP và UKVFTA – nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư hiệu quả.
Vào ngày 23/10/2023, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 126, 127, 128, giao nhiệm vụ cụ thể cho Bộ Công Thương và các bộ, ngành liên quan để thực hiện ba hiệp định thương mại tự do chiến lược. Các quyết định này không chỉ xác định cơ quan chịu trách nhiệm mà còn vạch ra quy trình phối hợp, trao đổi thông tin và giải quyết các vấn đề mới nảy sinh.
Quyết định chỉ định cơ quan đầu mối
Ba quyết định nêu rõ:
- Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì tổng hợp, điều phối và báo cáo tiến độ thực thi cho Thủ tướng.
- Mỗi hiệp định có danh sách các bộ, ngành phụ trách các nội dung chuyên môn riêng.
- Thiết lập các ủy ban, nhóm công tác để giám sát, đề xuất hỗ trợ kỹ thuật và xử lý tranh chấp.
Phân công theo từng hiệp định
EVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam‑EU)
• Bộ Công Thương: phòng vệ thương mại, rào cản phi thuế quan, năng lượng tái tạo, chính sách cạnh tranh, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp đặc quyền.
• Bộ Tài chính: hải quan, thuận lợi hoá thương mại, mua sắm công.
• Bộ Khoa học và Công nghệ: rào cản kỹ thuật, sở hữu công nghiệp.
• Bộ Nông nghiệp và Môi trường: đối xử quốc gia, mở cửa thị trường nông sản, an toàn thực phẩm.
CPTPP (Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương)
• Bộ Công Thương: thương mại dịch vụ xuyên biên giới, chính sách cạnh tranh, nâng cao năng lực, thuận lợi hoá kinh doanh, phòng vệ thương mại, giải quyết tranh chấp.
• Bộ Tài chính: thuế quan, hải quan, cung cấp số liệu doanh nghiệp nhà nước.
• Bộ Nội vụ: nội dung lao động.
UKVFTA (Hiệp định thương mại tự do Việt Nam‑Anh)
• Bộ Công Thương: phòng vệ thương mại, rào cản phi thuế quan, năng lượng tái tạo, chính sách cạnh tranh, thương mại dịch vụ, thương mại điện tử, giải quyết tranh chấp.
• Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch: quyền tác giả, quyền liên quan.
• Bộ Tư pháp: minh bạch hoá, tổng hợp pháp lý.
Vai trò chiến lược của Bộ Công Thương
Bộ Công Thương không chỉ là người điều phối mà còn là cầu nối giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác quốc tế. Theo báo cáo của Bộ, từ khi ký EVFTA vào năm 2020, kim ngạch xuất khẩu sang EU đã tăng 12% so với năm trước, minh chứng cho hiệu quả của cơ chế chỉ định đầu mối. Đối với CPTPP, dự kiến sẽ mở rộng thị trường sang 11 nước thành viên, tiềm năng tăng trưởng lên tới 8% GDP trong vòng 5 năm tới.
Thách thức và hướng đi
Việc đồng bộ hoá quy trình giữa các bộ, ngành vẫn còn gặp khó khăn về chia sẻ dữ liệu và chuẩn hoá tiêu chuẩn kỹ thuật. Để khắc phục, Bộ Công Thương đang triển khai nền tảng số “Trade Hub” dự kiến hoàn thiện vào cuối 2024, cho phép các cơ quan đầu mối truy cập, cập nhật và báo cáo theo thời gian thực.
Những bước đi này không chỉ nâng cao năng lực thực thi mà còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời giúp doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tối đa các ưu đãi của ba hiệp định.
Để biết thêm chi tiết về vai trò cụ thể của từng cơ quan và cách doanh nghiệp có thể hưởng lợi, hãy truy cập trang thông tin của Bộ Công Thương hoặc liên hệ trực tiếp với các đơn vị chịu trách nhiệm.
