Nội dung chính
Châu Âu đang cân nhắc “ly hôn” Mỹ sau khi tranh chấp Greenland khiến quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt và các biện pháp trả đũa thương mại gia tăng.
Bối cảnh tranh chấp Greenland
Greenland, vùng đất rộng lớn thuộc Đan Mạch, đã trở thành điểm nóng khi Washington đưa ra lời đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào cản trở kế hoạch sáp nhập của Trump. Theo Politico, các quan chức châu Âu mô tả đề xuất này là “điên rồ” và “mất trí”.
Mối quan hệ Mỹ‑Châu Âu trong bối cảnh Trump
Trong một năm qua, các nước châu Âu – kể cả những đồng minh lâu năm như Anh, Pháp, Đức – đã cảm nhận rõ ràng sự thay đổi chiến lược của Washington. Thông điệp “thương mại là vũ khí” khiến họ lo ngại về khả năng bị đẩy vào thế bị động.
Một nhà ngoại giao châu Âu, không muốn nêu danh tính, cho biết: “Chúng tôi vẫn có những ranh giới đỏ, nhưng không thể chấp nhận việc bị đe dọa bằng thuế quan”.
Các kịch bản tương lai: Hậu Mỹ và an ninh châu Âu
Những nhà phân tích như Keir Giles (Chatham House) nhấn mạnh: “Nếu Mỹ không còn là trụ cột an ninh, châu Âu sẽ phải tự xây dựng khả năng phòng thủ”. Các kịch bản tiềm năng bao gồm:
- Thiết lập một liên minh an ninh mới, không phụ thuộc hoàn toàn vào NATO.
- Hợp tác chặt chẽ hơn với Ukraine, tận dụng kinh nghiệm quân sự và công nghệ không người lái của Kyiv.
- Đẩy mạnh tự chủ quốc phòng, ví dụ như đề xuất của Ủy viên Quốc phòng châu Âu Andrius Kubilius về lực lượng 100.000 binh sĩ thường trực.
Nhóm Washington – kênh liên lạc không chính thức
Trong năm qua, các nhà lãnh đạo châu Âu như Keir Starmer, Emmanuel Macron, Friedrich Merz và Ursula von der Leyen đã duy trì một nhóm chat riêng, gọi là “Nhóm Washington”. Nhóm này cho phép họ phản ứng nhanh trước các quyết định bất ngờ của Trump và duy trì tiến trình hòa bình ở Ukraine.
Những sáng kiến thay thế NATO
EU đã công bố mục tiêu tự chủ chiến lược vào năm 2030, đồng thời đề xuất tái thiết Hội đồng An ninh châu Âu với khoảng 12 thành viên, bao gồm cả Anh. Những sáng kiến này nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ và củng cố khả năng tự bảo vệ của châu lục.
Những thay đổi này không chỉ là phản ứng trước một vụ tranh chấp địa lý; chúng còn phản ánh một xu hướng sâu rộng: châu Âu đang tìm kiếm một mô hình an ninh đa phương, trong đó Mỹ vẫn là một đối tác quan trọng nhưng không còn là “điều kiện tiên quyết” cho mọi quyết sách.
Trí Ân
