Nội dung chính
Đại biểu Hà Sỹ Đồng đề xuất chỉ áp dụng tỷ lệ đồng thuận 75% khi thu hồi đất cho các dự án trọng điểm quốc gia, nhằm giảm tranh chấp và bảo vệ quyền lợi người dân.
Bối cảnh thảo luận tại Quốc hội
Vào chiều 1/12, Quốc hội đã xem xét dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai 2024. Một trong những nội dung nóng được các đại biểu quan tâm là quy định thu hồi đất khi nhà đầu tư đạt được thỏa thuận với hơn 75% diện tích và hơn 75% người sở hữu đất, sau đó Ủy ban Nhân dân (HĐND) cấp tỉnh sẽ thu hồi phần còn lại.
Ý kiến của các đại biểu
Ông Trần Văn Tiến, ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng yêu cầu đồng thời đạt 75% diện tích và 75% người sở hữu là khó thực hiện. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo cần giải thích vì sao chọn mức 75% thay vì 60% và đưa ra số liệu thực tế về số dự án hiện đang gặp khó khăn trong việc đạt tiêu chuẩn này.
Phó trưởng đoàn đại biểu tỉnh Lâm Đồng, ông Dương Khắc Mai, nhận định rằng việc bổ sung tỷ lệ đồng thuận 75% có thể giải quyết những điểm nghẽn lâu năm, tránh tình trạng dự án bị đình trệ do phản đối của người dân. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh cần có cơ sở khoa học rõ ràng, kèm theo thống kê về số dự án bị tắc nghẽn vì không đạt thỏa thuận.
Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, ủy viên kiêm nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, lưu ý rằng tỷ lệ 75% phải được áp dụng một cách nhất quán để duy trì ổn định xã hội và an ninh trật tự, nhất là ở các khu vực có quy mô dự án khác nhau. Bà cũng cảnh báo rằng 25% còn lại có thể gây ra bất ổn nếu không có cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả.
Đề xuất của ông Hà Sỹ Đồng
Ông Hà Sỹ Đồng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, đề nghị Quốc hội cân nhắc chỉ áp dụng tỷ lệ đồng thuận 75% cho các dự án trọng điểm quốc gia, hạ tầng chiến lược hoặc các dự án đã bị bồi thường kéo dài nhiều năm mà chưa hoàn thành. Ông cũng gợi ý nâng tỷ lệ lên 80‑85% để tăng độ an toàn pháp lý và tính thuyết phục của chính sách.
Ông nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định không chỉ là tỷ lệ phần trăm mà còn là cơ chế định giá bồi thường, đối thoại, tái định cư và giám sát độc lập. Vì vậy, ông đề xuất thành lập hội đồng thương lượng độc lập, mời các tổ chức định giá đất uy tín, công khai toàn bộ hồ sơ để người dân cảm nhận được tính công bằng và không bị ép buộc.
“Một chính sách đất đai chỉ có giá trị khi người dân cảm thấy mình được tôn trọng và quyền lợi được bảo đảm trước khi Nhà nước thu lại đất cho mục tiêu phát triển”, ông Hà Sỹ Đồng khẳng định.
Phản hồi của Bộ trưởng Trần Đức Thắng
Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, ông Trần Đức Thắng, cho biết Luật Đất đai 2024 đã quy định 31 trường hợp Nhà nước thu hồi đất. Ông đề xuất bổ sung ba trường hợp mới, trong đó có việc thu hồi đất khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được trên 75% diện tích và 75% người sử dụng đất.
Ông nhấn mạnh rằng tỷ lệ 75% là một trường hợp đặc biệt, cần được đánh giá kỹ lưỡng về kinh tế‑xã hội, an ninh trật tự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân. Dự thảo quy định HĐND cấp tỉnh sẽ xem xét và quyết định thu hồi phần diện tích còn lại.
Về phương án bồi thường, Bộ trưởng cho biết Chính phủ sẽ phối hợp với các cơ quan thẩm tra, nghiên cứu để lựa chọn giải pháp phù hợp và báo cáo lại Quốc hội.
Triển vọng và khuyến nghị
Dự kiến Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua Nghị quyết tháo gỡ khó khăn trong thi hành Luật Đất đai vào ngày 11/12. Để chính sách thu hồi đất thực sự hiệu quả, các bên cần:
- Minh bạch quy trình định giá và công bố đầy đủ thông tin cho người dân.
- Thiết lập cơ chế giám sát độc lập, đảm bảo tính công bằng.
- Cung cấp số liệu thực tế về tỷ lệ đạt được trong các dự án hiện có, giúp điều chỉnh mức đồng thuận hợp lý.
- Đánh giá tác động xã hội‑kinh tế của mỗi dự án trước khi áp dụng tỷ lệ 75%.
Việc cân nhắc tỷ lệ đồng thuận và cơ chế bồi thường phù hợp sẽ giảm thiểu tranh chấp, nâng cao niềm tin của người dân và tạo môi trường đầu tư ổn định.
Anh Tú
