Nội dung chính
Áp lực thu hồi nợ trên mạng xã hội: Khi cảm xúc trở thành rủi ro pháp lý
Đứng cho vay, quỳ đòi nợ – một câu nói chua chát phản ánh nỗi bức xúc của nhiều người khi tin tưởng cho bạn bè vay tiền nhưng lại gặp phải việc bị lờ lẽ hoặc chối trả.
Case study: Câu chuyện của chị Tr.Th.H (32 tuổi, TP.HCM)
Chị H cho bạn bè vay 100 triệu đồng qua tin nhắn Zalo, hứa trả đúng hạn. Khi ngày trả nợ tới, người vay lặp lại việc khất nợ, sau đó chặn liên lạc. Trong cơn tức giận, chị H đăng ảnh căn cước và thông tin cá nhân của người vay lên các nhóm Facebook, kèm lời buộc tội “kẻ lừa đảo chuyên nghiệp”.
Giới hạn pháp lý: Dân sự vs. Hình sự
Theo Bộ Tư pháp Việt Nam, việc cho vay là giao dịch dân sự; nhưng công khai thông tin cá nhân của người khác mà không có cơ sở pháp lý là vi phạm quyền nhân thân, có thể bị truy cứu tội danh Làm nhục người khác (Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015) và Vu khống (Điều 156).
Đặc biệt, để bị buộc tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cơ quan điều tra phải chứng minh hành vi gian dối ngay từ đầu – không chỉ là chậm trả nợ. Vì vậy, việc tự ý gán người vay là “kẻ lừa đảo” mà không có bằng chứng rõ ràng có thể khiến người cho vay trở thành đối tượng khởi tố.
Hậu quả thực tế và cách phòng tránh
- Hình phạt có thể dao động từ phạt tiền, cải tạo không giam giữ tới án tù, tùy theo mức độ vi phạm và hậu quả gây ra.
- Người cho vay mất quyền bảo vệ danh dự, còn người vay có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại danh dự.
- Thay vì công khai, nên thu thập chứng cứ (hợp đồng, tin nhắn, chứng từ chuyển tiền) và khởi kiện ra tòa hoặc báo cáo cho cơ quan công an.
Lời khuyên cho người cho vay
1. **Không đăng tải thông tin cá nhân** của người vay lên mạng xã hội.
2. Ghi lại toàn bộ quá trình giao dịch bằng văn bản có xác nhận chữ ký điện tử.
3. Khi có tranh chấp, tìm kiếm tư vấn pháp lý và sử dụng cơ chế giải quyết tranh tụng dân sự (tòa án, trọng tài).
Mạng xã hội là con dao hai lưỡi: một lời đăng có thể “ném đá” vào người vay, nhưng cũng có thể biến người cho vay thành “kẻ bị cáo”. Hãy tỉnh táo, bảo vệ quyền lợi của mình bằng con đường pháp lý đúng đắn.
