Nội dung chính
Hương thơm nồng nàn của nùn rơm trong những buổi chiều đông là ký ức ấm áp, gợi nhớ những khoảnh khắc gia đình quây quần bên bếp lửa hồng.
Hương vị và ký ức của nùn rơm
Ngày đông, khi gió bấc thổi lạnh đến tê người, tôi thường dừng chân bên bờ cánh đồng làng, ngắm những làn khói lam mỏng manh lượn lên. Mùi rơm cháy nhẹ nhàng, ấm áp lại đưa tôi trở về những chiều thơ bé, khi những chiếc nùn rơm trở thành “báu vật” của mỗi đứa trẻ.
Cách bện nùn rơm truyền thống
Quy trình bện nùn rơm không phức tạp, nhưng đòi hỏi kinh nghiệm để đạt được độ cháy lâu và âm ỉ. Sau mùa gặt, người làng thu hoạch rơm khô, chọn những bó rơm dài, cuống chắc, thường khoảng 60 cm. Đầu tiên, buộc chặt các bó rơm thành một lõi trung tâm. Sau đó, bện các vòng rơm mỏng hơn quanh lõi, tạo thành lớp vỏ dày đều. Khi bện càng chặt, lửa sẽ cháy âm ỉ, giữ nhiệt độ ổn định suốt thời gian làm việc trên đồng.
Bước 1: Chọn rơm khô
Rơm phải được phơi dưới nắng tới khi có màu vàng óng, không còn ẩm ướt để tránh khói dày và lửa ngắt quãng.
Bước 2: Tạo lõi
Buộc chặt khoảng 5‑6 bó rơm thành một khối tròn, độ dày khoảng 10 cm, làm nền cho lớp bện.
Bước 3: Bện lớp vỏ
Vòng rơm mỏng được bện quanh lõi theo hình tròn đồng đều, khoảng 8‑10 lớp, sau đó buộc chặt đầu cuối.
Món ăn đồng quê từ nùn rơm
Chiếc nùn không chỉ để sưởi ấm mà còn là “lò nướng” di động cho các món ăn đơn giản. Trẻ con thường bắt cào cào, châu chấu rồi thả ngay vào lửa đang âm ỉ. Chỉ trong vài giây, lửa bén, mùi thơm của côn trùng hòa quyện cùng khói rơm, tạo nên hương vị độc đáo mà không nơi nào có được. Những khoảnh khắc “đấu tranh” để ăn hết phần “bảo bối” này luôn khiến chúng tôi cười vang, quên đi cái lạnh của đồng chiều.
Bếp rơm của bà ngoại và hương vị cơm nồi gang
Trong gian bếp nhỏ của bà, lửa rơm luôn cháy đỏ hồng, ánh sáng phản chiếu lên khuôn mặt nhăn nheo nhưng hiền hậu của bà. Bà thường nấu cơm trong nồi gang đặt trực tiếp lên bếp rơm. Cơm nấu trên lửa rơm có hương vị đặc trưng: hạt gạo dẻo, ngấm trọn mồ hôi mùa gặt, hơi ấm của bàn tay tảo tần và tình thương thầm lặng của bà. Dù đã trải qua nhiều loại cơm hiện đại, tôi vẫn không thể quên được hương vị ấy.
Kết luận: Hơi ấm chân mộc từ nùn rơm
Mỗi khi chiều đông lại chạm ngõ, mùi khói rơm hiện lên, tôi lại cảm nhận được sự ấm áp của những ngày xưa: bếp lửa ngoại, tiếng cười trẻ thơ, và tình yêu vô điều kiện của bà. Đó là một phần di sản văn hoá nông thôn, đáng được bảo tồn và chia sẻ với thế hệ trẻ.
Khánh Phượng
