Nội dung chính
Việc Israel tiếp tục gia tăng cường độ tấn công vào lực lượng Hezbollah không đơn thuần là đáp trả quân sự mà là chiến lược tái định hình toàn diện an ninh biên giới phía Bắc.
Trong nhiều năm, Tel Aviv vận hành một học thuyết gọi là “quản lý xung đột”. Điều này có nghĩa là họ chấp nhận một trạng thái căng thẳng có kiểm soát, thực hiện các cuộc không kích chọn lọc để răn đe Hezbollah mà không để chiến tranh leo thang thành tổng lực. Tuy nhiên, từ tháng 4, tư duy này đã bị thay thế bởi một tham vọng lớn hơn: thay đổi hoàn toàn cục diện an ninh tại miền Nam Li Băng.
Bước ngoặt chiến lược: Từ “quản lý” sang “tái cấu trúc” an ninh
Động lực thúc đẩy Chính phủ của Thủ tướng Benjamin Netanyahu không chỉ nằm ở các báo cáo tình báo mà còn từ áp lực thực tế tại hiện trường. Hàng chục nghìn cư dân tại các đô thị biên giới như Kiryat Shmona hay Metula đã phải rời bỏ nhà cửa từ cuối 2025 do hỏa lực rocket và UAV của Hezbollah. Việc không thể đưa người dân trở về nhà tạo ra một cuộc khủng hoảng chính trị nội bộ, buộc Israel phải chuyển từ thế phòng ngự sang chủ động tấn công để giành lại quyền kiểm soát.
Thiết lập “vùng đệm thực tế” bằng công nghệ cao
Thay vì chiếm đóng lâu dài như giai đoạn trước năm 2000, Israel hiện nay hướng tới việc tạo ra một “vùng đệm thực tế”. Mục tiêu là đẩy lùi sự hiện diện quân sự của Hezbollah ra xa biên giới vài chục km. Điểm khác biệt lớn nhất lần này là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và UAV trinh sát thời gian thực để xác định mục tiêu với độ chính xác tuyệt đối, giảm thiểu sai số và tối đa hóa thiệt hại đối với đối phương.
Xóa sổ kho tên lửa dẫn đường và hệ thống ngầm
Israel xác định kho tên lửa dẫn đường chính xác của Hezbollah là “mối đe dọa hiện hữu”. Với khả năng đánh trúng các hạ tầng trọng yếu như sân bay và nhà máy điện, Hezbollah không còn là một lực lượng du kích mà đã trở thành một quân đội chính quy thu nhỏ. Do đó, ưu tiên hàng đầu của IDF (Lực lượng Phòng vệ Israel) là phá hủy các kho vũ khí này cùng mạng lưới đường hầm, trung tâm chỉ huy phân tán vốn là “lá chắn” giúp Hezbollah sống sót sau các đợt oanh tạc.
Đòn bẩy chiến trường và những tính toán chính trị
Trên bàn cờ địa chính trị, vũ lực thường được sử dụng như một công cụ để cải thiện vị thế đàm phán. Các chuyên gia phân tích nhận định, Israel chủ động leo thang quân sự ngay trước các thời điểm ngoại giao quan trọng nhằm buộc phía Li Băng và Hezbollah phải chấp nhận những điều khoản khắt khe hơn, chẳng hạn như rút quân hoàn toàn khỏi biên giới.
Một điểm gây tranh cãi gay gắt là cách diễn giải thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vào tháng 4. Trong khi Tehran và Hezbollah coi mọi cuộc tấn công của Israel là vi phạm tinh thần thỏa thuận, thì Tel Aviv và Washington lại cho rằng thỏa thuận chỉ áp dụng cho xung đột trực tiếp, không bao gồm các “mặt trận ủy nhiệm”. Sự nhập nhằng trong thuật ngữ ngoại giao này đã tạo ra một “vùng xám” cho phép Israel tiếp tục chiến dịch mà không chính thức phá vỡ cam kết với Mỹ.
Cuộc chiến công nghệ: AI đối đầu với chiến thuật “bão mục tiêu”
Diễn biến thực địa cho thấy một cuộc chạy đua vũ trang công nghệ khốc liệt. Điển hình là đợt không kích ngày 8/4, khi Israel tiêu diệt hơn 100 mục tiêu tại Beirut và miền Nam Li Băng chỉ trong 10 phút. Đây không chỉ là tấn công quân sự mà còn là màn phô diễn năng lực tác chiến đồng thời, gửi thông điệp răn đe mạnh mẽ về khả năng xuyên phá mọi hệ thống phòng thủ.
Đáp lại, Hezbollah triển khai chiến thuật phân tán lực lượng và sử dụng UAV giá rẻ với số lượng lớn. Mục tiêu của họ là tạo ra một “cơn bão mục tiêu” nhằm làm quá tải hệ thống phòng không Iron Dome và các lớp bảo vệ của Israel. Vòng xoáy “tấn công – đáp trả” này đang đẩy khu vực vào một trạng thái bấp bênh, nơi ranh giới giữa xung đột biên giới và chiến tranh toàn diện trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
Bàn cờ địa chính trị: Mắt xích Hezbollah trong cuộc đối đầu Israel – Iran
Để hiểu tại sao Israel kiên quyết tấn công Hezbollah, phải nhìn vào chiến lược tổng thể với Iran. Israel coi Hezbollah là “cánh tay nối dài” quan trọng nhất của Tehran tại Trung Đông. Việc làm suy yếu Hezbollah chính là cách trực tiếp nhất để cắt đứt vành đai ảnh hưởng của Iran kéo dài từ Tehran qua Iraq, Syria đến Li Băng.
Đặc biệt, sự sụp đổ của chính quyền al-Assad tại Syria vào cuối năm 2024 đã tạo ra một khoảng trống quyền lực. Israel đã nhanh chóng thiết lập các vùng đệm tại Syria để ngăn chặn lực lượng thân Iran. Từ góc độ chiến lược, việc củng cố an ninh tại Li Băng sẽ là mảnh ghép cuối cùng để Tel Aviv hoàn thiện “lá chắn an ninh phía Bắc”, cô lập hoàn toàn tầm ảnh hưởng của Iran khỏi biên giới Israel.
Kết luận và góc nhìn chuyên gia
Chiến lược hiện tại của Israel cho thấy họ không còn chấp nhận trạng thái răn đe mong manh mà muốn đạt được một “chiến thắng mang tính cấu trúc”. Tuy nhiên, lịch sử Trung Đông đã chứng minh rằng không có giải pháp quân sự nào là bền vững nếu thiếu đi một tiến trình ngoại giao tương xứng. Việc quá phụ thuộc vào hỏa lực có thể mang lại lợi thế ngắn hạn, nhưng rủi ro sa lầy vào một cuộc chiến tiêu hao trên bộ là rất lớn, điều mà nhiều cựu tướng lĩnh Israel đã cảnh báo.
Câu hỏi đặt ra là: Liệu việc phá hủy cơ sở hạ tầng của Hezbollah có thực sự triệt tiêu được ý chí chiến đấu của họ, hay sẽ chỉ châm ngòi cho một cuộc chiến tranh tổng lực kéo theo sự can thiệp trực tiếp của Iran?
Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn về cuộc đối đầu này ở phần bình luận hoặc theo dõi các bài phân tích chuyên sâu về địa chính trị Trung Đông của chúng tôi.
