Nội dung chính
Việc gắn mã định danh bất động sản, như cấp “số an sinh” cho mỗi tài sản, sẽ nâng cao tính minh bạch, ngăn chặn ôm hàng và giảm áp lực tăng giá.
Hệ thống mã định danh bất động sản hoạt động như một “hồ sơ điện tử” duy nhất cho mỗi lô đất hoặc căn hộ, lưu trữ đầy đủ các thông tin quan trọng: quy hoạch, vị trí địa lý, tọa độ GPS, tình trạng pháp lý và toàn bộ lịch sử giao dịch. Khi dữ liệu được chuẩn hoá, làm sạch và công khai, cơ quan quản lý có khả năng theo dõi mọi biến động của thị trường trong thời gian thực.
Cơ chế hoạt động của mã định danh bất động sản
1. Thu thập và chuẩn hoá dữ liệu
Mỗi bất động sản được gán một mã duy nhất (ID) khi đăng ký lần đầu tại cơ quan quản lý địa phương. Thông tin này được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu quốc gia, cho phép truy xuất nhanh chóng qua các cổng thông tin công cộng.
2. Theo dõi sở hữu và giao dịch
Mã ID ghi lại mọi giao dịch mua‑bán, chuyển nhượng, cho tặng hoặc thừa kế. Nhờ vậy, việc “giao dịch ngầm” hay khai báo không trung thực sẽ để lại dấu vết dữ liệu rõ ràng, giảm thiểu rủi ro gian lận.
Lợi ích đối với quản lý và người mua
Đối với nhà nước, mã định danh cho phép xác định chính xác số lượng bất động sản mà một cá nhân sở hữu, tạo cơ sở cho các chính sách thuế như thuế nhà ở thứ hai hoặc thuế lợi nhuận chuyển nhượng dựa trên thời gian nắm giữ. Điều này làm giảm sức hút của việc “đầu cơ lướt sóng” và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách.
Đối với người mua, tính minh bạch giá giao dịch giúp họ nắm bắt mức giá thực tế, tránh rơi vào “hai giá” – giá niêm yết và giá thực tế. Khi mọi giao dịch đều có dấu vết, người mua có thể kiểm chứng lịch sử giá và pháp lý của tài sản trước khi ký hợp đồng.
Bài học từ các quốc gia đã áp dụng
Singapore đã triển khai hệ thống Property Identification Number (PIN) từ năm 2000, hiện nay hơn 95% bất động sản đều có mã duy nhất. Theo báo cáo của Singapore Land Authority, tỷ lệ giao dịch đầu cơ giảm 12% trong giai đoạn 2018‑2021 nhờ tăng tính minh bạch và áp dụng thuế “Additional Buyer’s Stamp Duty” cho nhà đầu tư sở hữu nhiều bất động sản.
Ở Hoa Kỳ, hệ thống MLS (Multiple Listing Service) kết hợp với mã định danh quốc gia đã giúp các nhà môi giới và cơ quan thuế truy xuất nhanh chóng lịch sử giao dịch, giảm thiểu việc “đánh giá giả” và tăng độ tin cậy của thị trường bất động sản.
Thách thức và đề xuất triển khai tại Việt Nam
1. Chuẩn hoá dữ liệu địa chính: Cần đồng bộ các hệ thống cadastral hiện có ở các tỉnh, thành phố để tránh trùng lặp hoặc thiếu sót thông tin.
2. Bảo mật và quyền riêng tư: Xây dựng khung pháp lý bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời cho phép truy cập công khai các thông tin không nhạy cảm.
3. Hỗ trợ công nghệ: Đầu tư vào nền tảng đám mây và AI để tự động làm sạch, cập nhật dữ liệu và phát hiện bất thường trong thời gian thực.
4. Chiến lược thuế linh hoạt: Dựa trên dữ liệu mã định danh, thiết kế các mức thuế ưu đãi cho nhà ở xã hội, đồng thời áp dụng thuế cao hơn cho nhà đầu tư sở hữu nhiều bất động sản.
Với những bước đi này, hệ thống mã định danh không chỉ là công cụ quản lý mà còn là nền tảng cho một thị trường bất động sản công bằng, bền vững và hấp dẫn nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Mỹ Lan
