Nội dung chính
Ngày 1/1/2026, tuổi nghỉ hưu tại Việt Nam sẽ tăng lên 61,5 tuổi đối với nam và 57 tuổi đối với nữ, kèm theo những thay đổi quan trọng về điều kiện và cách tính lương hưu.
1. Tuổi nghỉ hưu mới và lộ trình tăng dần
Theo quy định mới, người lao động bắt buộc đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) ít nhất 15 năm sẽ được hưởng lương hưu khi đạt tuổi nghỉ hưu mới: 61 tuổi 6 tháng cho nam và 57 tuổi cho nữ.
Đây chỉ là bước đầu. Bộ luật Lao động dự kiến sẽ nâng tuổi nghỉ hưu lên 62 tuổi cho nam vào năm 2028 và 60 tuổi cho nữ vào năm 2035, nhằm cân bằng nguồn lực tài chính của quỹ hưu trí.
2. Khi nào có thể nghỉ hưu sớm hoặc muộn?
2.1. Nghỉ hưu sớm (tối đa 5 năm)
- Giảm năng lực lao động (từ 61% trở lên).
- Thực hiện các nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại hoặc nguy hiểm.
- Làm việc tại các vùng kinh tế – xã hội khó khăn.
2.2. Nghỉ hưu muộn (tối đa 5 năm)
Những người có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao hoặc thuộc các trường hợp đặc biệt có thể hoãn nghỉ hưu không quá 5 năm so với tuổi quy định.
3. Cách tính tỉ lệ hưởng lương hưu
3.1. Đối với người lao động nữ
Ở tuổi 57, với 15 năm đóng BHXH, người lao động nữ được hưởng 45% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Mỗi năm đóng thêm sẽ tăng 2% cho đến mức tối đa 75% khi đủ 30 năm đóng.
3.2. Đối với người lao động nam
Ở tuổi 61,5, nếu đã đóng 20 năm BHXH, mức hưởng ban đầu là 45%. Đối với 15‑19 năm, mức hưởng là 40%; mỗi năm đóng thêm từ năm thứ 20 trở đi sẽ cộng thêm 2% (trong khi giai đoạn 15‑19 năm chỉ cộng 1%). Mức tối đa vẫn là 75%.
4. Hậu quả khi nghỉ hưu trước tuổi quy định
Mỗi năm nghỉ hưu sớm sẽ bị trừ 2% tỉ lệ hưởng lương hưu. Nếu thời gian nghỉ dưới 6 tháng, không bị trừ; từ 6‑<12 tháng sẽ bị trừ 1%.
5. Đóng bù khi thời gian đóng BHXH chưa đủ 15 năm
Người lao động có thời gian đóng từ 14 năm 6 tháng đến dưới 15 năm, thiếu tối đa 6 tháng, có thể thực hiện một lần đóng bù. Mức đóng bù bằng 22% tiền lương làm căn cứ, bao gồm phần đóng của người lao động và người sử dụng lao động, và sẽ được nộp vào Quỹ hưu trí và tử tuất.
6. Trợ cấp hưu trí xã hội cho người không có lương hưu
Theo quy định hiện hành, người từ 75 tuổi trở lên, không có lương hưu và không nhận trợ cấp BHXH, được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội 500.000 đồng/tháng.
Đến 1/1/2026, Hà Nội đã nâng mức trợ cấp lên 650.000 đồng/tháng, cao hơn mức chuẩn quốc gia. Tương tự, TP.HCM quyết định tăng mức trợ cấp lên 650.000 đồng/người/tháng từ 1/9/2025, với ngân sách dự kiến 1.522 tỷ đồng/năm. Tỉnh Quảng Ninh cũng đã nâng mức trợ cấp lên 700.000 đồng/tháng từ 27/7/2025, áp dụng cho người từ 75 tuổi trở lên và người từ 70‑<75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo.
7. Kết luận
Việc nâng tuổi nghỉ hưu và điều chỉnh tỉ lệ hưởng lương hưu là một bước quan trọng để duy trì tính bền vững của quỹ BHXH. Người lao động cần nắm rõ các tiêu chí nghỉ hưu sớm, muộn và cách tính mức hưởng để tối ưu hoá quyền lợi của mình.
Bạn đã chuẩn bị kế hoạch nghỉ hưu cho mình chưa? Hãy chia sẻ ý kiến và đăng ký nhận bản tin để cập nhật những thay đổi mới nhất về chính sách lao động.
