Luật Quản lý thuế năm 2026 đã mở ra cánh cửa thuế kê khai cho các hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng, đồng thời đưa ra loạt hỗ trợ thực tiễn để giảm bớt gánh nặng chuyển đổi.

Bước ngoặt: Thuế kê khai thay thế thuế khoán

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng thuế khoán truyền thống. Thay vào đó, họ phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) dựa trên doanh thu thực tế, nhưng chỉ khi doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm.

Việc chuyển sang mô hình kê khai đòi hỏi hộ kinh doanh phải duy trì sổ sách kế toán điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện khai thuế qua phần mềm eTax Mobile hoặc cổng thông tin điện tử của Cục Thuế.

Thực trạng: Những khó khăn đầu tiên

Trong 15 ngày đầu triển khai (01‑15/01/2026), nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là những người lớn tuổi, gặp khó khăn trong việc sử dụng phần mềm, hiểu quy trình kê khai và quản lý hóa đơn điện tử. Theo báo cáo của Trần Xuân Toàn – Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, dự án “Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số” đã được khởi động từ tháng 10/2025, nhằm hỗ trợ khoảng 350.000 hộ kinh doanh tại TP.HCM.

Những câu hỏi thực tiễn được đưa ra tại hội thảo bao gồm: cách kê khai doanh thu khi bán sỉ‑lẻ (hoa tươi chợ Bến Thành), cách xác định chứng từ đầu vào/đầu ra cho sạp gạo, và cách xử lý kê khai đầu ra cho lạp xưởng dù có đầu vào rõ ràng.

Rủi ro pháp lý và bài toán hóa đơn

Nguyễn Hoàng Sơn – Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP.HCM nhấn mạnh rằng, nếu hộ kinh doanh chưa đăng ký mã số thuế hoặc không có chứng từ hợp lệ, họ có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí đối mặt với rủi ro hình sự vì trốn thuế. Khi Nghị định 70 về hóa đơn chứng từ có hiệu lực, việc phân biệt hóa đơn bán lẻ và chứng từ hợp lệ trở nên khó khăn, đặc biệt với những hộ chưa quen với việc xuất hóa đơn đúng thời gian.

Thêm vào đó, vấn đề hàng tồn kho gây ra thách thức khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp. Nhiều hộ không có hóa đơn đầu vào đầy đủ, dẫn đến khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa và việc khóa mã số thuế khi chuyển đổi.

Giải pháp “cầm tay chỉ việc” từ Cục Thuế TP.HCM

Cục Thuế TP.HCM đã triển khai các đội hỗ trợ trực tiếp tại chợ truyền thống và khu dân cư, giúp hộ kinh doanh giải đáp thắc mắc ngay tại chỗ. Đồng thời, nền tảng eTax Mobile và chuyên mục hỗ trợ trên cổng thông tin điện tử cho phép người dùng thực hiện khai thuế, kiểm tra trạng thái hồ sơ và nhận hướng dẫn qua điện thoại.

Để giảm chi phí, Cục Thuế còn phối hợp với các đối tác công nghệ cung cấp phần mềm kế toán miễn phí trong giai đoạn đầu, giúp hộ kinh doanh không phải đầu tư lớn vào công cụ quản lý tài chính.

Những bước chuẩn bị cần thiết cho hộ kinh doanh tiệm cận ngưỡng 500 triệu

• Kiểm tra và cập nhật mã số thuế, đăng ký kinh doanh đầy đủ.
• Thiết lập sổ sách kế toán điện tử và học cách sử dụng phần mềm eTax Mobile.
• Thu thập, lưu trữ đầy đủ hóa đơn bán lẻ và mua vào, đảm bảo thời gian xuất hóa đơn đúng quy định.
• Lên kế hoạch chuyển hàng tồn kho sang doanh nghiệp, chuẩn bị chứng từ chứng minh nguồn gốc.
• Tham gia các buổi tư vấn, hội thảo do Cục Thuế và các hiệp hội doanh nghiệp tổ chức.

Kết luận và lời kêu gọi hành động

Thuế kê khai 2026 không chỉ là một thay đổi pháp lý mà còn là cơ hội để các hộ kinh doanh nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Hãy chủ động chuẩn bị, tận dụng các công cụ hỗ trợ số và tham gia các chương trình đào tạo để không bị bỏ lại phía sau.

Bạn đã sẵn sàng chuyển đổi chưa? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình trong phần bình luận và đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ các hướng dẫn chi tiết tiếp theo.