Ngành thuế khẳng định doanh thu thực tế năm 2026 sẽ không được dùng làm căn cứ truy thu thuế khoán các năm trước, tạo nền tảng an tâm cho hộ kinh doanh chuyển đổi sang thuế kê khai.

Hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?”

Vào chiều ngày 15/01/2026, tại hội thảo do Cục Thuế tổ chức, Phó Cục trưởng Ông Mai Sơn đã công bố các cam kết quan trọng nhằm giải tỏa lo ngại của hàng ngàn hộ kinh doanh. Đây là phần cuối của chiến dịch “60 ngày cao điểm hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi phương thức thuế” – một nỗ lực đồng hành từ cuối năm 2025.

Ba thông điệp trọng tâm giải tỏa áp lực

1. Không truy thu thuế khoán dựa trên doanh thu 2026

Ông Mai Sơn nhấn mạnh: “Doanh thu thực tế mà hộ kinh doanh kê khai trong năm 2026 sẽ không được sử dụng để truy thu thuế khoán của các năm trước”. Đây là lời bảo đảm quan trọng giúp các hộ kinh doanh yên tâm khai báo mà không sợ bị truy thu retroactive.

2. Đơn giản hoá thủ tục và hướng dẫn chi tiết

Ngành thuế sẽ chuẩn hoá toàn bộ tài liệu hướng dẫn, xây dựng bộ “đi làm, làm đúng” dành riêng cho hộ kinh doanh. Các quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hóa đơn cũng được điều chỉnh nhẹ nhàng, phù hợp với quy mô thực tế.

3. Đẩy mạnh công nghệ thuế điện tử

Hệ thống thuế điện tử sẽ được nâng cấp với tính năng tự động điền sẵn thông tin, nhắc hạn kê khai và cảnh báo sớm các sai sót tiềm ẩn. Ngoài ra, Cục Thuế kêu gọi các ngân hàng và nhà cung cấp công nghệ hợp tác để cung cấp gói hỗ trợ ưu đãi cho hộ kinh doanh, giúp họ tiếp cận hóa đơn điện tử và chữ ký số với chi phí tối thiểu.

Hành động thực tiễn từ cấp tỉnh và địa phương

Ông Mai Sơn yêu cầu các Cục Thuế tỉnh, thành phố, chi cục thuế khu vực nhanh chóng rà soát thực tế, lập danh sách nhu cầu chi tiết và triển khai “đi từng ngõ, gõ từng cửa”. Mục tiêu là không để bất kỳ hộ kinh doanh nào bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Với “Chương trình hành động 3789” được ban hành từ ngày 01/01/2026, ngành thuế cam kết đồng hành xuyên suốt: từ giai đoạn chuẩn bị, thực hiện đến giai đoạn hậu kiểm, tạo môi trường thuế minh bạch, công bằng và thân thiện.

Luật Quản lý thuế năm 2026 đã mở ra cánh cửa thuế kê khai cho các hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng, đồng thời đưa ra loạt hỗ trợ thực tiễn để giảm bớt gánh nặng chuyển đổi.

Bước ngoặt: Thuế kê khai thay thế thuế khoán

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không còn áp dụng thuế khoán truyền thống. Thay vào đó, họ phải kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và thuế giá trị gia tăng (GTGT) dựa trên doanh thu thực tế, nhưng chỉ khi doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm.

Việc chuyển sang mô hình kê khai đòi hỏi hộ kinh doanh phải duy trì sổ sách kế toán điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện khai thuế qua phần mềm eTax Mobile hoặc cổng thông tin điện tử của Cục Thuế.

Thực trạng: Những khó khăn đầu tiên

Trong 15 ngày đầu triển khai (01‑15/01/2026), nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là những người lớn tuổi, gặp khó khăn trong việc sử dụng phần mềm, hiểu quy trình kê khai và quản lý hóa đơn điện tử. Theo báo cáo của Trần Xuân Toàn – Phó Tổng biên tập Báo Tuổi Trẻ, dự án “Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số” đã được khởi động từ tháng 10/2025, nhằm hỗ trợ khoảng 350.000 hộ kinh doanh tại TP.HCM.

Những câu hỏi thực tiễn được đưa ra tại hội thảo bao gồm: cách kê khai doanh thu khi bán sỉ‑lẻ (hoa tươi chợ Bến Thành), cách xác định chứng từ đầu vào/đầu ra cho sạp gạo, và cách xử lý kê khai đầu ra cho lạp xưởng dù có đầu vào rõ ràng.

Rủi ro pháp lý và bài toán hóa đơn

Nguyễn Hoàng Sơn – Phó Chủ tịch Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP.HCM nhấn mạnh rằng, nếu hộ kinh doanh chưa đăng ký mã số thuế hoặc không có chứng từ hợp lệ, họ có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí đối mặt với rủi ro hình sự vì trốn thuế. Khi Nghị định 70 về hóa đơn chứng từ có hiệu lực, việc phân biệt hóa đơn bán lẻ và chứng từ hợp lệ trở nên khó khăn, đặc biệt với những hộ chưa quen với việc xuất hóa đơn đúng thời gian.

Thêm vào đó, vấn đề hàng tồn kho gây ra thách thức khi chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp. Nhiều hộ không có hóa đơn đầu vào đầy đủ, dẫn đến khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc hàng hóa và việc khóa mã số thuế khi chuyển đổi.

Giải pháp “cầm tay chỉ việc” từ Cục Thuế TP.HCM

Cục Thuế TP.HCM đã triển khai các đội hỗ trợ trực tiếp tại chợ truyền thống và khu dân cư, giúp hộ kinh doanh giải đáp thắc mắc ngay tại chỗ. Đồng thời, nền tảng eTax Mobile và chuyên mục hỗ trợ trên cổng thông tin điện tử cho phép người dùng thực hiện khai thuế, kiểm tra trạng thái hồ sơ và nhận hướng dẫn qua điện thoại.

Để giảm chi phí, Cục Thuế còn phối hợp với các đối tác công nghệ cung cấp phần mềm kế toán miễn phí trong giai đoạn đầu, giúp hộ kinh doanh không phải đầu tư lớn vào công cụ quản lý tài chính.

Những bước chuẩn bị cần thiết cho hộ kinh doanh tiệm cận ngưỡng 500 triệu

• Kiểm tra và cập nhật mã số thuế, đăng ký kinh doanh đầy đủ.
• Thiết lập sổ sách kế toán điện tử và học cách sử dụng phần mềm eTax Mobile.
• Thu thập, lưu trữ đầy đủ hóa đơn bán lẻ và mua vào, đảm bảo thời gian xuất hóa đơn đúng quy định.
• Lên kế hoạch chuyển hàng tồn kho sang doanh nghiệp, chuẩn bị chứng từ chứng minh nguồn gốc.
• Tham gia các buổi tư vấn, hội thảo do Cục Thuế và các hiệp hội doanh nghiệp tổ chức.

Kết luận và lời kêu gọi hành động

Thuế kê khai 2026 không chỉ là một thay đổi pháp lý mà còn là cơ hội để các hộ kinh doanh nâng cao tính chuyên nghiệp, minh bạch và giảm thiểu rủi ro pháp lý. Hãy chủ động chuẩn bị, tận dụng các công cụ hỗ trợ số và tham gia các chương trình đào tạo để không bị bỏ lại phía sau.

Bạn đã sẵn sàng chuyển đổi chưa? Hãy chia sẻ kinh nghiệm của mình trong phần bình luận và đăng ký nhận bản tin để không bỏ lỡ các hướng dẫn chi tiết tiếp theo.

Sau hơn nửa tháng áp dụng thuế kê khai, Cục Thuế đã quyết định không đặt nặng kiểm tra mà tập trung hướng dẫn, giúp hộ kinh doanh yên tâm thực hiện đúng quy định.

Hộ kinh doanh còn bối rối khi chuyển sang thuế kê khai

Theo Luật Quản lý thuế, từ ngày 1/1/2024, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chuyển từ chế độ thuế khoán sang thuế kê khai. Ngưỡng doanh thu chịu thuế được nâng lên 500 triệu đồng/năm, nghĩa là chỉ những hộ có doanh thu trên mức này mới phải nộp thuế GTGT và TNCN. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hộ, đặc biệt là những chủ hộ lớn tuổi, vẫn còn lo lắng về cách khai báo doanh thu, tính thuế và sử dụng hóa đơn điện tử.

Những khó khăn thực tiễn

• Không quen với phần mềm khai thuế, lo sợ khai sai bị xử phạt hoặc truy thu.
• Khó khăn trong việc xuất hóa đơn điện tử, phân biệt giữa hóa đơn GTGT, hóa đơn bán hàng và hóa đơn điện tử.
• Vấn đề chuyển mã số thuế khi hàng tồn kho được chuyển từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.
• Thiếu thói quen lưu trữ chứng từ, dẫn tới rủi ro khi kiểm tra.

Giải pháp hỗ trợ từ Cục Thuế

Để giảm bớt áp lực, Cục Thuế – Bộ Tài chính đã phối hợp với báo Tuổi Trẻ tổ chức hội thảo “Thực hiện thuế kê khai: Hộ kinh doanh cần lưu ý gì?”. Ngoài ra, các chuyên gia thuế đã tới gần 500 tiểu thương, hộ kinh doanh trên toàn quốc để thực hiện chương trình “cầm tay chỉ việc”.

Ví dụ thực tế: Bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, chủ một cửa hàng thời trang tại phường Cát Lái, TPHCM, bán hàng qua Shopee, TikTok, Zalo và Facebook. Khi khai thuế, bà gặp khó khăn trong việc tính doanh thu từ các nền tảng này và xác định thuế khấu trừ tại nguồn. Nhờ sự hướng dẫn chi tiết của đội ngũ thuế, bà đã hoàn thành khai báo đúng hạn mà không phát sinh phạt.

Chính sách ưu tiên hỗ trợ trong giai đoạn đầu

Ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế nhấn mạnh rằng trong 30 ngày đầu, Cục Thuế sẽ:

1. Ưu tiên tư vấn, giải đáp thắc mắc qua hotline và các buổi gặp mặt trực tiếp.
2. Không tiến hành kiểm tra, xử phạt nếu hộ kinh doanh đã khai báo trung thực và có thiện chí hợp tác.
3. Áp dụng mức phạt hành chính nhẹ hơn cho các vi phạm liên quan đến hóa đơn, phù hợp với quy mô hoạt động.
4. Không truy thu thuế khoán của các năm trước dựa trên doanh thu khai báo năm 2026.

Lời cam kết của Phó Cục trưởng Mai Sơn

“Chúng tôi hiểu rằng chuyển đổi sang thuế kê khai là một bước ngoặt lớn đối với nhiều hộ kinh doanh. Vì vậy, trong giai đoạn đầu, ưu tiên của chúng tôi là hỗ trợ, không đặt nặng kiểm tra hay xử phạt. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp nhỏ, tiểu thương thực hiện đúng quy định, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh,” ông Mai Sơn khẳng định.

Những biện pháp hỗ trợ này không chỉ giúp giảm bớt áp lực cho hộ kinh doanh mà còn tạo môi trường thuế minh bạch, góp phần thúc đẩy nền kinh tế số và phát triển doanh nghiệp nhỏ.