TPHCM – Đầu tàu kinh tế quốc gia cần khai thác tối đa vai trò vùng động lực

Chỉ khi phát huy được vị thế của một “cực tăng trưởng” quốc gia, TPHCM mới có thể trở thành trung tâm tài chính‑thương mại‑logistics hàng đầu khu vực.

1. Cơ chế, chính sách vượt trội tạo nền tảng đột phá

Ông Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TPHCM, nhấn mạnh rằng các văn bản luật mới do Quốc hội thông qua – như khu vực FTZ với ưu đãi thuế, thủ tục đầu tư nhanh, quyền sử dụng ngoại tệ linh hoạt – đã tạo ra môi trường thuận lợi để thành phố hiện thực hoá các mục tiêu chiến lược của Đảng.

2. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường

Để xây dựng một nền kinh tế thị trường hiệu quả, cần loại bỏ các rào cản hành chính, minh bạch hoá chính sách đất đai, đầu tư và tài chính, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các thành phần kinh tế.

3. Tái cấu trúc khu vực kinh tế nhà nước và tư nhân

• Kinh tế nhà nước: Tập trung vào các lĩnh vực then chốt, áp dụng quản trị hiện đại và tách chức năng chủ sở hữu – quản lý.
• Kinh tế tư nhân: Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ; khuyến khích tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

4. Mô hình tăng trưởng mới – từ chiều rộng sang chiều sâu

Chiến lược chuyển đổi sang tăng trưởng dựa trên năng suất, đổi mới sáng tạo và công nghệ cao, bao gồm các ngành công nghiệp chế biến‑chế tạo, logistics và dịch vụ chất lượng cao. Đột phá trong khoa học‑công nghệ, chuyển đổi số và các lĩnh vực như bán dẫn, AI, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, robot và sản xuất thông minh sẽ là động lực chính.

5. Liên kết vùng và hạ tầng đa phương thức

Sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa‑Vũng Tàu mở ra một không gian kinh tế mới, nơi các khu công nghiệp công nghệ cao, cảng biển và trung tâm tài chính được kết nối liền mạch. Đầu tư đồng bộ vào các dự án hạ tầng – cao tốc, đường sắt liên vùng, hệ thống metro mở rộng tới Bình Dương, cảng Cái Mép‑Thị Vải và sân bay quốc tế – sẽ nâng cao khả năng cạnh tranh khu vực.

6. Quản trị và điều phối khu vực – TPHCM làm “nhạc trưởng”

Thay vì chỉ giữ vai trò quản lý hành chính, TPHCM cần chuyển sang mô hình “quản trị”: xây dựng cơ chế điều phối liên tỉnh, giảm thiểu chồng chéo, và thiết lập bộ tiêu chí đánh giá phát triển dựa trên tiềm năng địa phương – ví dụ: logistics ở Bà Rịa‑Vũng Tàu, công nghiệp công nghệ cao ở Bình Dương, tài chính‑dịch vụ ở trung tâm TPHCM.

Việc giảm số đơn vị hành chính từ 273 xuống còn 102 sau sáp nhập giúp giảm tầng nấc trung gian, tăng tốc độ ra quyết định và nâng cao hiệu quả quản lý.

7. Kết luận: TPHCM – Nhạc trưởng kiến tạo siêu đô thị khu vực

Nếu thực hiện đồng bộ các cải cách thể chế, đầu tư hạ tầng, liên kết vùng và đổi mới tư duy quản trị, TPHCM sẽ không chỉ duy trì vị thế “cực tăng trưởng” trong nước mà còn lan tỏa ảnh hưởng tới toàn khu vực Đông Nam Á. Đây là thời điểm quyết định để biến siêu đô thị thành trung tâm tài chính‑thương mại‑logistics hàng đầu khu vực.