Thị trường chuyển sang chu kỳ “chiều rộng” – tài chính giữ vị thế chủ đạo

Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới vào năm 2026, khi lợi nhuận thực sự trở thành động lực chính.

Trong báo cáo chiến lược mới của VDSC (Chứng khoán Rồng Việt), nhà phân tích khẳng định rằng năm 2026 sẽ là bước chuyển từ “đắt theo chỉ số” sang “hấp dẫn theo chiều rộng”. Điều này đồng nghĩa với việc lợi nhuận sẽ dẫn dắt xu hướng, thay vì chỉ số bị chi phối bởi một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.

Dự báo VN‑Index và EPS

Theo kịch bản cơ sở, VN‑Index có khả năng dao động trong khoảng 1.712 – 2.032 điểm trong 12‑14 tháng tới. Điều này dựa trên kỳ vọng EPS năm 2026 tăng 15‑19% so với cùng kỳ, đạt 137‑140 đồng/cổ phiếu, và P/E mục tiêu 12,5‑14,5 lần.

Nền tảng tăng trưởng: GDP và nhu cầu vốn

Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP trung bình 10%/năm trong giai đoạn 2026‑2030. Để đạt được mức này, tổng nhu cầu vốn đầu tư xã hội ước lên 35 triệu tỷ đồng, tương đương CAGR 15% mỗi năm. Khu vực tư nhân dự kiến sẽ chiếm 55‑60% tổng vốn đầu tư.

Vai trò của ngân hàng trong giai đoạn 2026‑2027

Vì nền kinh tế vẫn phụ thuộc nặng nề vào tín dụng ngân hàng (khoảng 80% nhu cầu vốn của khu vực tư nhân năm 2024), VDSC dự báo ngân hàng sẽ tiếp tục là kênh cung cấp vốn chính. Tăng trưởng tín dụng bình quân dự kiến đạt 18%/năm, đưa dư nợ hệ thống lên gần 25,8 triệu tỷ đồng và tỷ lệ tín dụng/GDP tiệm cận 170%.

Nhận định của chuyên gia VPS

Ông Hoàng Xuân Chiến, Giám đốc phát triển kinh doanh khối tư vấn VPS, nhấn mạnh: “Nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế sẽ tạo dư địa tăng trưởng dài hạn cho ngân hàng, không chỉ là người hưởng lợi thụ động mà còn là người cấp vốn chủ động cho tăng trưởng”.

Rủi ro và giải pháp cân bằng

Mặc dù tỷ lệ tín dụng/GDP cao mở ra tiềm năng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro bền vững. Vì vậy, VDSC khuyến nghị phát triển thị trường vốn thứ cấp – cổ phiếu và trái phiếu – để chia sẻ gánh nặng huy động vốn trung và dài hạn, tạo “ba chân” vững chắc cho nền kinh tế.

Nhóm tài chính: ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm

Nhóm này được xem là động lực cốt lõi cho lợi nhuận toàn thị trường. Ngân hàng dự kiến tăng lợi nhuận trung bình 16,4% năm 2026. Các ngân hàng như MSB và VPB được VCBS dự báo sẽ có đà tăng lợi nhuận mạnh trong quý IV và cả năm nhờ tín dụng tăng, NIM cải thiện và chất lượng tài sản được kiểm soát.

Nhóm phi tài chính và bất động sản

Nhóm phi tài chính (điện, tiêu dùng…) sẽ tăng doanh thu đồng hành với tăng trưởng GDP, nhưng lợi nhuận ròng chỉ tăng khoảng 4,4% do áp lực biên lợi nhuận. Ngược lại, bất động sản có tiềm năng tăng lợi nhuận lên 26,1% nhờ chu kỳ hồi phục giá tài sản và giải pháp pháp lý cho dự án.

Định giá và cơ hội chọn lọc

Mặc dù mức định giá chung không quá cao so với lịch sử, một số cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn có P/E >30 nhưng lợi nhuận thấp, gây “đuôi định giá”. Ngược lại, đa số cổ phiếu còn giao dịch ở mức P/E trung bình‑thấp, mở ra cơ hội chọn lọc cho nhà đầu tư.

Cấu trúc dòng vốn ngoại

Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn HOSE đã giảm xuống mức thấp nhất trong ba năm, nhưng giá trị nắm giữ vẫn cao, cho thấy khả năng dòng vốn ngoại tăng nhanh khi có chất xúc tác – ví dụ Fed hạ lãi suất, Việt Nam được nâng hạng lên FTSE Emerging Markets, hoặc cải thiện minh bạch giao dịch.

Chiến lược đầu tư cho năm 2026

VDSC cảnh báo các “cơn gió ngược” như căng thẳng địa chính trị, bất định chính sách Mỹ và điều chỉnh mạnh nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn nếu lợi nhuận không đáp ứng kỳ vọng. Do đó, chiến lược nên tập trung vào các công ty có lợi nhuận bền vững, đặc biệt là các doanh nghiệp tài chính hưởng lợi từ nhu cầu vốn dài hạn.