Nội dung chính
Xu hướng du học sinh Trung Quốc đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ khi Mỹ không còn là ưu tiên hàng đầu, nhường chỗ cho những lựa chọn thực tế hơn về chi phí và nghề nghiệp.
Trong nhiều thập kỷ, Mỹ luôn là “miền đất hứa” cho những ai khao khát bằng cấp danh giá. Tuy nhiên, báo cáo mới nhất từ Tập đoàn giáo dục và công nghệ New Oriental, dựa trên khảo sát 6.900 học sinh và phụ huynh, đã vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác cho năm 2026: Sự thực dụng đang chiến thắng danh vọng.
Sự sụt giảm vị thế của “giấc mơ Mỹ”
Lần đầu tiên sau hơn 10 năm, Mỹ đã tụt xuống vị trí thứ ba trong danh sách các điểm đến ưa thích của sinh viên Trung Quốc. Để thấy rõ sự sụt giảm này, hãy nhìn vào dữ liệu từ OpenDoors: số lượng du học sinh Trung Quốc tại Mỹ đã giảm mạnh từ hơn 370.000 người (năm học 2019/2020) xuống còn 265.000 người vào năm ngoái. Tỷ trọng sinh viên nước này trong tổng số sinh viên quốc tế tại Mỹ cũng giảm sâu từ 35% xuống chỉ còn 22%.
Nguyên nhân chính không chỉ nằm ở học phí, mà còn ở sự bất ổn trong môi trường chính sách và những rào cản về thị thực khiến nhiều gia đình trở nên thận trọng hơn khi đặt cược tương lai của con em mình vào một quốc gia có nhiều biến động.
Anh và Hong Kong: Những điểm đến lên ngôi
Trong khi Mỹ suy yếu, Anh tiếp tục giữ vững “ngôi vương” năm thứ 7 liên tiếp. Sự hấp dẫn của Anh đến từ chất lượng giáo dục ổn định, chính sách thị thực linh hoạt và một hệ thống hỗ trợ sinh viên quốc tế được vận hành bài bản.
Đáng chú ý, đặc khu Hong Kong đã vươn lên vị trí thứ hai. Lợi thế về địa lý, môi trường an toàn cùng sự tương đồng về ngôn ngữ và văn hóa khiến Hong Kong trở thành lựa chọn tối ưu cho những ai muốn tiếp cận giáo dục chuẩn quốc tế mà không phải đi quá xa nhà.
Tư duy “thực dụng” thay thế cho “theo đuổi danh vọng”
Lạm phát toàn cầu đã đẩy chi phí du học trung bình của sinh viên Trung Quốc lên mức 605.000 NDT (khoảng 87.800 USD) – mức cao nhất trong 12 năm qua. Điều này buộc các gia đình phải thay đổi chiến lược: Ưu tiên lợi tức đầu tư (ROI), sự an toàn và triển vọng nghề nghiệp thay vì chỉ nhìn vào thứ hạng của trường.
Chiến lược phân tán rủi ro
Thay vì dồn toàn lực vào một ngôi trường mơ ước, hơn 50% người được khảo sát cho biết họ nộp đơn vào 2-3 quốc gia cùng lúc. Đây là cách họ tự tạo “vùng an toàn” trước những thay đổi bất ngờ về chính sách nhập cư hoặc thị thực của các nước sở tại.
Ngành Kỹ thuật vẫn là “vua”
Về chuyên môn, ngành Kỹ thuật tiếp tục dẫn đầu trong 10 năm liên tiếp với 22% tổng số hồ sơ. Lý do rất đơn giản: bằng cấp ngành này được công nhận rộng rãi toàn cầu và có cơ hội việc làm thực tế, ổn định hơn các ngành lý thuyết.
Những góc nhìn thực tế từ người trong cuộc
Câu chuyện của Guo Yuqi (24 tuổi), thạc sĩ AI tại Đại học Lĩnh Nam (Hong Kong), là minh chứng cho tư duy mới. Cô chọn Hong Kong vì thẻ cư trú tại đây sẽ tạo lợi thế giáo dục cho con cái cô sau này, trong khi cơ hội định cư tại Anh hay Mỹ hiện nay bị đánh giá là “gần như không thể” do chính sách khắt khe.
Ở một thái cực khác, Zhao Mengyuan (23 tuổi) chọn Đức để học thạc sĩ Kinh tế doanh nghiệp tại Đại học Goethe Frankfurt. Với chính sách miễn học phí và chi phí sinh hoạt chỉ khoảng 100.000 NDT/năm, Đức trở thành lựa chọn kinh tế vượt trội so với các nước nói tiếng Anh.
Bức tranh toàn cảnh: Làn sóng hồi hương
Một thực tế đáng suy ngẫm là số sinh viên Trung Quốc ra nước ngoài đã chạm mức thấp nhất trong một thập kỷ với 570.000 người vào năm ngoái. Đặc biệt, khoảng 90% sinh viên chọn quay về nước sau khi tốt nghiệp.
Điều này cho thấy du học hiện nay không còn là con đường để “di cư” mà đơn thuần là một hình thức nâng cấp năng lực cạnh tranh trên thị trường lao động nội địa. Tấm bằng quốc tế giờ đây đóng vai trò là một công cụ hỗ trợ sự nghiệp hơn là một tấm vé thông hành để định cư nước ngoài.
Theo bạn, trong bối cảnh hiện nay, việc chọn một ngôi trường danh giá tại Mỹ hay một lựa chọn an toàn, chi phí thấp tại châu Âu/châu Á sẽ mang lại giá trị bền vững hơn? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn cùng chúng tôi.
