Nội dung chính
Chiến lược chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Lào Cai đang tạo ra bước ngoặt lớn, thay thế các loại cây kém hiệu quả bằng cây trồng giá trị cao để nâng cao thu nhập cho nông dân.
Thay vì duy trì những diện tích ngô, lúa nương năng suất thấp, nhiều địa phương tại Lào Cai đã mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất. Việc đưa các loại cây công nghiệp, cây ăn quả ôn đới và rau màu cao cấp vào canh tác không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn định hình lại diện mạo nông nghiệp vùng cao theo hướng hiện đại và bền vững.
Mô hình nông nghiệp trải nghiệm: Khi rau cải Kale “hái ra tiền”
Tại xã Lùng Phình, sự chuyển dịch trong phát triển kinh tế hộ gia đình đang diễn ra hết sức rõ nét. Điển hình là mô hình của anh Giàng Quáng Tiên (thôn Pả Chư Tỷ), nơi nông nghiệp không còn đơn thuần là canh tác mà được kết hợp khéo léo với du lịch trải nghiệm.
Trên tổng diện tích hơn 40.000 m², anh Tiên quy hoạch đa dạng các loại cây như lê, mận, dâu tây, nhưng tập trung chủ lực vào rau cải Kale với diện tích 30.000 m². Kết quả mang lại thực sự kinh ngạc: trong khi cây ngô trước đây cho hiệu quả thấp, thì cải Kale với năng suất khoảng 24 tấn/ha và khả năng thu hoạch hàng tuần đã mang lại lợi nhuận cao gấp 7-8 lần.
Không dừng lại ở rau màu, cây ăn quả ôn đới cũng đang khẳng định vị thế là thế mạnh của Lùng Phình với gần 600 ha mận và lê. Ông Lý Seo Sàng (thôn Dì Thào Ván) là một minh chứng cho sự thành công này. Với 0,5 ha mận Tả Van và lê, sau 5 năm kiên trì chăm sóc, gia đình ông thu về 30-40 triệu đồng vào những năm thuận lợi, một con số vượt xa so với việc trồng ngô hay cấy lúa truyền thống.
Hiện nay, xã Lùng Phình đã hình thành vùng sản xuất hơn 700 ha cây trồng giá trị cao (dược liệu, cây ăn quả, rau màu) với giá trị sản xuất đạt khoảng 70 triệu đồng/ha. Theo ông Trần Hoàng Tuân – Bí thư Đảng ủy xã, việc gắn kết nông nghiệp với du lịch chính là chìa khóa để khai thác tối đa tiềm năng địa phương.
Chuối ngự Bảo Hà: Bài học về liên kết tiêu thụ và sản xuất hàng hóa
Tại xã Bảo Hà, câu chuyện chuyển đổi lại gắn liền với cây chuối ngự. Thay vì trồng vườn tạp hoặc ngô, người dân đã chuyển sang canh tác chuối ngự theo quy trình chuẩn. Với gần 20 ha hiện có, loại cây này mang lại thu nhập ấn tượng, đạt trên 200 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Đạo (thôn Hồng Cam) chia sẻ, điều khiến bà con yên tâm sản xuất chính là vai trò của các hợp tác xã trong việc bao tiêu sản phẩm. Khi đầu ra được đảm bảo, thu nhập từ mỗi sào chuối cao gấp 3-4 lần so với các cây trồng truyền thống, giúp người dân ổn định sinh kế lâu dài.
Tầm nhìn chiến lược của tỉnh Lào Cai đến năm 2030
Nhìn rộng ra toàn tỉnh, giai đoạn 2021 – 2025 đã ghi nhận sự chuyển đổi mạnh mẽ với hơn 11.260 ha cây trồng kém hiệu quả được thay thế. Đây là con số cho thấy quyết tâm chính trị và sự đồng thuận của người nông dân trong việc thay đổi phương thức sản xuất.
Trong giai đoạn 2026 – 2030, Lào Cai dự kiến rà soát và chuyển đổi thêm khoảng 2.000 ha, tập trung vào các nhóm cây chủ lực: chè, cây ăn quả, dược liệu, dâu tằm và chuối. Mục tiêu là hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, tránh tình trạng sản xuất manh mún.
Để hỗ trợ bà con, ông Ngô Quyền – Phó Chi cục Trưởng Chi cục Trồng trọt, Bảo vệ thực vật và Chăn nuôi, Thú y, Thủy sản tỉnh cho biết, tỉnh triển khai đồng bộ các chính sách từ hỗ trợ giống, phân bón đến xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ. Đây chính là “điểm tựa” để người dân tự tin đầu tư vào những loại cây mới.
Góc nhìn chuyên gia: Việc chuyển đổi cây trồng không đơn thuần là thay thế giống cây này bằng giống cây khác, mà là quá trình chuyển đổi từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Việc kết hợp giữa nông nghiệp hàng hóa và du lịch trải nghiệm (như tại Lùng Phình) hay xây dựng chuỗi liên kết bao tiêu (như tại Bảo Hà) chính là công thức bền vững để nâng cao giá trị gia tăng trên cùng một đơn vị diện tích đất.
Bạn nghĩ sao về mô hình kết hợp nông nghiệp và du lịch tại vùng cao? Hãy chia sẻ ý kiến hoặc đặt câu hỏi về các loại cây trồng tiềm năng dưới phần bình luận!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tại sao việc chuyển đổi cây trồng tại Lào Cai lại mang lại hiệu quả kinh tế cao?
Vì tỉnh đã thay thế các cây trồng năng suất thấp (ngô, lúa nương) bằng các cây có giá trị thương mại cao như cải Kale, chuối ngự, cây ăn quả ôn đới, kết hợp với mô hình du lịch trải nghiệm và liên kết bao tiêu sản phẩm.
Những loại cây chủ lực nào được Lào Cai tập trung phát triển giai đoạn 2026-2030?
Tỉnh tập trung vào các nhóm cây chủ lực bao gồm: chè, cây ăn quả, dược liệu, dâu tằm và chuối để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung.
Chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi cây trồng tại Lào Cai bao gồm những gì?
Người dân được hỗ trợ về giống, phân bón, được hướng dẫn quy trình canh tác, hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm và kết nối với các đơn vị tiêu thụ/hợp tác xã bao tiêu.
