Nội dung chính
Việc TP HCM phê duyệt danh mục 33 khu đất vàng để thanh toán cho các dự án BT tại TP HCM là bước đi chiến lược nhằm huy động nguồn vốn khổng lồ cho hạ tầng.
Trong kỳ họp ngày 18/4, HĐND TP HCM đã chính thức thông qua đợt 1 danh mục các khu đất dùng để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện các dự án theo hình thức Xây dựng – Chuyển giao (BT). Đây được xem là giải pháp tháo gỡ nút thắt về vốn cho những công trình hạ tầng cấp bách mà ngân sách thành phố chưa thể đáp ứng ngay lập tức.
Chi tiết 33 “mảnh đất vàng” nằm trong danh mục thanh toán
Tổng số 33 khu đất này được phân chia quản lý: 17 khu do Trung tâm Phát triển quỹ đất chịu trách nhiệm, số còn lại do các địa phương quản lý. Đáng chú ý, nhiều vị trí nằm ngay “trái tim” của thành phố, vốn bị bỏ trống hoặc vướng mắc pháp lý trong nhiều năm qua.
- Khu vực lõi trung tâm Quận 1: Điển hình là khu số 8-12 Lê Duẩn (diện tích 0,48 ha) đã được thu hồi từ đầu năm nay, và khu số 2-4-6 Hai Bà Trưng (0,6 ha) vừa được tiếp nhận lại sau thi hành án.
- Các trục đường huyết mạch: Danh sách trải dài trên các tuyến phố đắt giá như Nguyễn Du, Chu Mạnh Trinh, Hàm Nghi, Trần Hưng Đạo và số 200 Võ Văn Tần (Quận 3).
- Quỹ đất quy mô lớn: Hơn 3 ha tại 152 Trần Phú (Quận 5) và gần 15 ha cơ sở sản xuất cũ tại 420 Nơ Trang Long (Quận Bình Thạnh).
- Khu đô thị mới Thủ Thiêm: Một loạt lô đất diện tích từ 0,5 đến 1,5 ha tại phường An Khánh đã giải phóng mặt bằng cũng được đưa vào khai thác.
Bài toán kinh tế: Tại sao dùng đất thay vì đấu giá công khai?
Theo phân tích từ UBND TP HCM, việc lựa chọn hình thức thanh toán bằng quỹ đất cho dự án BT thay vì đấu giá trong thời điểm hiện tại mang lại hai lợi ích cốt lõi:
Thứ nhất, giảm áp lực ngân sách tức thời. Nhu cầu vốn cho các dự án chống ngập, xử lý nước thải và giao thông là cực kỳ lớn. Việc dùng đất giúp thành phố có nguồn lực đối ứng tương xứng mà không phải chi một lượng tiền mặt khổng lồ từ ngân sách, vốn đang bị hạn chế.
Thứ hai, tối ưu hóa giá trị tài sản công. Chính quyền đánh giá nếu đấu giá ngay lúc này, khi hạ tầng xung quanh chưa đồng bộ, giá trị thu về sẽ thấp. Tuy nhiên, khi gắn với dự án BT, nhà đầu tư sẽ trực tiếp phát triển hạ tầng, từ đó làm tăng giá trị khu đất, giúp định giá sát với giá thị trường và tạo ra lợi ích kép cho đô thị.
Tham vọng hạ tầng hàng trăm nghìn tỷ đồng
Việc chuẩn bị quỹ đất là bước đệm để TP HCM hiện thực hóa các siêu dự án. Trước đó, HĐND thành phố đã thông qua các dự án BT với tổng vốn đầu tư vượt mốc 182.000 tỷ đồng. Chưa dừng lại ở đó, nhiều đề xuất quy mô khủng khác đang được xem xét như:
- Tuyến metro Bến Thành – Thủ Thiêm – Long Thành.
- Hệ thống cầu kết nối Cần Giờ – Vũng Tàu.
Tổng quy mô vốn dự kiến cho các đề xuất mới này lên tới hơn 366.000 tỷ đồng. Để vận hành trơn tru, thành phố cam kết việc giao đất thanh toán sẽ tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ngang giá, tránh gây thất thoát tài sản nhà nước và hạn chế tối đa các nghĩa vụ tài chính bổ sung phát sinh.
Góc nhìn chuyên gia và bài học quản trị
Việc sử dụng “đất vàng” để đổi lấy hạ tầng là một con dao hai lưỡi. Nếu được quản lý minh bạch, đây sẽ là cú hích mạnh mẽ cho bộ mặt đô thị. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu định giá đất và giám sát chất lượng công trình BT để đảm bảo không xảy ra sai phạm như một số dự án trong quá khứ.
Liệu mô hình này có thực sự tối ưu hóa được nguồn lực công hay sẽ tạo ra những đặc quyền cho nhà đầu tư? Đây sẽ là câu hỏi mà dư luận và các cơ quan thanh tra cần theo dõi sát sao trong thời gian tới.
Bạn đánh giá thế nào về việc dùng đất vàng để đổi lấy hạ tầng giao thông? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới!
