Nội dung chính
Hiểm họa bom mìn và vật liệu nổ sót lại sau chiến tranh tại TP. Huế vẫn đang là mối đe dọa nghiêm trọng, trực tiếp ảnh hưởng đến tính mạng và sinh kế của người dân.
Dù tiếng súng đã lặng yên từ nhiều thập kỷ, nhưng đối với nhiều vùng đất tại Thừa Thiên Huế, đặc biệt là những nơi từng là chiến trường ác liệt, cuộc chiến chống lại “tử thần ngủ quên” dưới lòng đất vẫn chưa kết thúc. Những vật liệu nổ chưa nổ (UXO) vẫn âm thầm tồn tại, chực chờ gây ra những tai nạn thương tâm bất cứ lúc nào.
Những “điểm nóng” tiềm ẩn rủi ro cao
Thực tế gần đây cho thấy, tần suất phát hiện vật liệu nổ tại các khu vực sản xuất nông nghiệp đang ở mức đáng báo động. Điển hình vào cuối tháng 3/2026, tại thôn Lai Hà và thôn Trằm Ngang (xã Đan Điền), nhiều hộ dân khi đang canh tác đã phát hiện các vật thể kim loại rỉ sét nằm rải rác trên bờ mương. Nhờ sự cảnh giác, người dân đã kịp thời báo cáo, giúp lực lượng Công an xã và Ban Chỉ huy Quân sự xử lý an toàn số đạn pháo này.
Không chỉ ở Đan Điền, tại phường Phong Thái, lực lượng chức năng cũng đã thu gom 24 vật liệu nổ tại cánh đồng thuộc tổ dân phố Đồng Lâm. Nghiêm trọng hơn, một hầm đạn chứa tới 35 vật liệu nổ bao gồm đạn pháo, đạn cối, lựu đạn và lựu phóng đã được phát hiện tại tổ dân phố Bắc Triều Vịnh. Việc xuất hiện các hầm đạn tập trung cho thấy mức độ ô nhiễm bom mìn tại đây là rất phức tạp.
Con số báo động về diện tích ô nhiễm
Theo thống kê từ cơ quan chức năng, hiện nay TP. Huế vẫn còn hơn 158.000ha đất bị ô nhiễm bom mìn, chiếm khoảng 30% tổng diện tích. Đây là một con số khổng lồ, đòi hỏi nguồn lực tài chính và thời gian cực lớn để rà phá triệt để. Việc diện tích ô nhiễm lớn khiến rủi ro xảy ra trong sinh hoạt hằng ngày là điều khó tránh khỏi nếu người dân không được trang bị kỹ năng nhận diện.
Vì sao bom mìn cũ lại trở nên nguy hiểm hơn?
Ông Nguyễn Ngọc Tiến, Chủ tịch UBND xã Đan Điền, phân tích rằng các loại đạn pháo, mìn thường tồn tại nhiều ở vùng cát, vùng đồi núi – nơi từng diễn ra giao tranh ác liệt. Một chi tiết kỹ thuật quan trọng mà người dân cần lưu ý: Trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, sự biến đổi nhiệt độ có thể tác động đến ngòi nổ hoặc các hợp chất hóa học trong vật liệu nổ cũ, khiến chúng trở nên kém ổn định và dễ phát nổ hơn.
Bên cạnh yếu tố khách quan, sự chủ quan và tâm lý hiếu kỳ, đặc biệt là ở giới trẻ, chính là nguyên nhân dẫn đến nhiều vụ tai nạn thương tâm. Việc tò mò tháo gỡ hoặc di chuyển vật thể lạ mà không có chuyên môn là hành động cực kỳ mạo hiểm.
Quy tắc vàng “3 Không – 1 Có” để bảo vệ tính mạng
Để giảm thiểu tối đa rủi ro, các chuyên gia an ninh và lực lượng chức năng khuyến cáo cộng đồng tuyệt đối tuân thủ quy tắc an toàn sau:
- Không chạm vào: Tuyệt đối không sờ, nắm hoặc tiếp xúc trực tiếp với vật thể lạ.
- Không di chuyển: Không đào bới, ném đá, đốt lửa gần hoặc cố gắng mang vật lạ về nhà để cưa, tháo.
- Không tự xử lý: Không dùng bất kỳ công cụ nào tác động vào vật thể nghi là bom mìn.
- CÓ báo cáo ngay: Thông báo lập tức cho người lớn, thầy cô giáo, Công an xã hoặc chính quyền địa phương gần nhất.
Nâng cao nhận thức thông qua giáo dục cộng đồng
Nhận thức được tầm quan trọng của việc phòng ngừa, nhiều dự án giáo dục đã được triển khai. Điển hình là sự phối hợp giữa Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP. Huế và Tổ chức Peace Trees Viet Nam (Hoa Kỳ). Dự án này không chỉ tập trung vào việc nhận diện hình dáng bom mìn mà còn lan tỏa thông điệp về một cộng đồng “hòa bình, an toàn và phát triển bền vững”.
Ông Huỳnh Tiến Đạt, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP. Huế, nhấn mạnh rằng việc trang bị kỹ năng cho học sinh và người dân tại các vùng núi như Nam Đông, A Lưới là nhiệm vụ cấp thiết để bảo vệ tính mạng và sinh kế lâu dài.
Lời kết: Bom mìn là những “di sản” đau thương của chiến tranh, nhưng sự chủ quan của chúng ta trong hiện tại có thể biến chúng thành thảm kịch. Hãy luôn cảnh giác và tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn an toàn để bảo vệ chính mình và người thân.
Bạn hoặc người thân đã từng gặp phải những vật thể nghi là bom mìn khi làm đồng? Hãy chia sẻ trải nghiệm và cách xử lý của bạn dưới phần bình luận để cùng nâng cao cảnh giác cho cộng đồng!
